Thứ Sáu, ngày 26 tháng 6 năm 2009

BÀI 15-16

A_CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở ĐỘNG VẬT
BÀI 15-16: TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT
I. TIÊU HOÁ LÀ GÌ?
- Tiêu hoá là quá trình biến đổi các chất dinh dưỡng có trong thức ăn thành những chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được.
II. TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT CHƯA CÓ CƠ QUAN TIÊU HOÁ
- Động vật chưa có cơ quan tiêu hoá là động vật đơn bào. Tiêu hoá thức ăn ở động vật đơn bào diễn ra bên trong tế bào gọi là tiêu hoá nội bào. Các enzim từ lizoxôm vào không bào tiêu hoá để thủy phân thức ăn thành các chất dinh dưỡng đơn giản để tế bào sử dụng.
III. TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT CÓ TÚI TIÊU HOÁ
- Các loài ruột khoang và giun dẹp có túi tiêu hoá
- Túi tiêu hóa được hình thành từ nhiều tế bào. Trong túi tiêu hóa thức ăn được tiêu hóa nội bào và ngoại bào. Nhờ các tế bào thành túi tiêu hóa tiết ra các enzim để tiêu hóa hóa học thức ăn. Sau đó thức ăn đang tiêu hóa dang dở sẽ được tiếp tục tiêu hóa nội bào trong tế bào của thành túi tiêu hóa.
IV. TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT CÓ ỐNG TIÊU HOÁ
- Ống tiêu hóa gồm nhiều bộ phận với các chức năng khác nhau
- Thức ăn đi theo một chiều trong ống tiêu hóa. Khi đi qua ống tiêu hóa, thức ăn bị biến đổi cơ học và hóa học để trở thành những chất dinh dưỡng đơn giản và được hấp thụ vào máu.
- Các chất không được tiêu hóa trong ống tiêu hóa sẽ tạo thành phân và thải ra ngoài
- Tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa gặp ở động vật có xương sống và một số động vật không xương sống

STT Bộ phận Tiêu hóa cơ học Tiêu hóa hóa học
1. Miệng Nhai, trộn Nước bọt có các enzim
2. Thực quản Đẩy thức ăn đi xuống
3. Dạ dày Co bóp, nghiền thức ăn Các dịch tiêu hóa, enzim tiêu hóa
4. Ruột non Nhu động ruột


5. Ruột già


V. ĐẶC ĐIỂM TIÊU HOÁ Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT
1. Đặc điểm tiêu hoá ở thú ăn thịt
STT Bộ phận Cấu tạo Chức năng?
1. Miệng Răng cửa
Răng nanh to khỏe
Răng trước hàm và răng ăn thịt



2. Dạ dày Dạ dày đơn to, khỏe, có các enzim tiêu hóa




3. Ruột Ruột non ngắn
Ruột già
Ruột tịt


2. Đặc điểm tiêu hoá ở thú ăn thực vật
STT Bộ phận Cấu tạo Chức năng?
1. Miệng Tấm sừng
Răng cửa và răng nanh
Răng trước hàm, răng hàm




2. Dạ dày Dạ dày thỏ
Dạ dày thú nhai lai(



3. Ruột Ruột non dài
Manh tràng lớn
Ruột già



I. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VỀ NHÀ:
1. So sánh sự khác nhau giữa tiêu hoá nội bào và tiêu hoá ngoại bào?
- Tiêu hoá nội bào là tiêu hoá thức ăn bên trong tế bào. Thức ăn được tiêu hoá hoá học trong không bào tiêu hoá nhờ hệ thống enzim do lizôxôm cung cấp
- Tiêu hoá ngoại nào là tiêu hoá thức ăn bên ngoài tế bào. Thức ăn có thể được tiêuhoá hoá học trong túi tiêu hoá hoặc được tiêu hoá cả về mặt cơ học và hoá học trong ống tiêu hoá.
2. Ống tiêu hoá phân hoá thành các bộ phận khác nhau có tác dụng gì?
- Sự chuyên hoá về chức năng của các bộ phận trong ống tiêu hoá giúp quá trình tiêu hoá đạt hiệu quả cao nhất. Ví dụ: ở miệng có răng, cơ nhai tham gia vào quá trình tiêu hóa cơ học giúp nghiền nhỏ thức ăn, làm tăng diện tích tác dụng của enzim lên thức ăn…
3. Tại sao nói tiêu hoá thức ăn trong ống tiêu hóa là tiêu hóa ngoại bào?
- Thức ăn được tiêu hoá bên ngoài tế bào, thức ăn được tiêu hoá cơ học và hoá học trong lòng ống tiêu hoá.
4. Cho biết những ưu điểm của tiêu hoá thức ăn trong ống tiêu hoá so với túi tiêu hoá?
- Trong ống tiêu hoá, dịch tiêu hoá không bị hoà loãng với nước dễ tiêu hoá
- Nhờ thức ăn đi theo một chiều nên ông tiêu hoá hình thành các bộ phận chuyên hoá, thực hiện các chức năng khác nhau như tiêu hoá cơ học, tiêu hóa hoá học, hấp thụ thức ăn. Trong khi đó túi tiêu hoá thì không có sự chuyên hoá như vậy.
5. Nêu sự khác nhau cơ bản về cấu tạo ống tiêu hoá và quá trình tiêu hoá thức ăn của thú ăn thịt và thú ăn thực vật

TÊN BỘ PHÂN _ THÚ ĂN THỊT * THÚ ĂN THỰC VẬT
RĂNG - Răng cửa lấy thịt ra khỏi xương
* Răng nah nhọn dài cắm và giữ chặt con mồi
- Răng trước hàm và răng ăn thịt lớn, cắt thịt thành từng mãnh nhỏ để dễ nuốt.
* Răng hàm có kích thước nhỏ, ít được sử dụng - Răng nanh giống răng cửa. Khi ăn cỏ, các răng này tì lên tấm sừng ở hàm trên để giữ chặt cỏ
* Răng trước hàm và răng hàm phát triển có tác dụng nghiền nát cỏ.
DẠ DÀY - Dạ dày là một cái túi lớn nên gọi là dạ dày đơn.
- Thịt được tiêu hoá cơ học và hoá học giống như trong dạ dày người. Dạ dày co bóp làm nhuyễn thức ăn trộn đều với dịch vị. Enzim pepsin thuỷ phân prôtêin thành các peptit * Dạ dày thỏ, ngựa là dạ dày đơn
* Dạ dày trâu, bò có 4 túi. Dạ cỏ, dạ tổ ong, dạ lá sách, dạ múi khế. Dạ cỏ là nơi dự trữ làm mềm và lên men thức ăn. Trong dạ cỏ, có nhiều vi sinh vật tiêu hoá xenlulôzơ và các chất dinh dưỡng khác.
* Dạ tổ ong giúp đưa thức ăn lên trên trong khi nhai lại. Dạ lá sách giúp tái hấp thu nước. Dạ múi khế tiết ra pepsin, HCl tiêu hoá prôtêin có trong cỏ và vi sinh vật từ dạ cỏ xuống. Bản thân vi sinh vật cũng là nguồng cung cấp prôtêin quan trọng cho động vật.
RUỘT NON - Ruột non ngắn hơn nhiều so với ruột non thú ăn thực vật
- Các chất dinh dưỡng được tiêu hoá hoá học và hấp thu trong ruột non giống như ở người * Ruột non dài vài chục mét và dài hơn rất nhiều so với ruột non của thú ăn thịt
* Các chất dinh dưỡng được tiêu hoá hoá học và hấp thu giống như trong ruột non người
MANH TRÀNG (ruột tịt) - Ruột tịt không phát triển và không có chức năng tiêu hoá thức ăn * Manh tràng rất phát triển và có nhiều vi sinh vật cộng sinh tiếp tục tiêu hoá xenlulôzơ và các chất dinh dưỡng có trong tế bào thực vật. Các chất dinh dưỡng đơn giản được hấp thu qua thành manh tràng.

29 nhận xét:

  1. thanks thầy nhìu!!!!!!!!!!:):P;;)

    Trả lờiXóa
  2. bai giang rat hay cm on thay nhieu

    Trả lờiXóa
  3. cam on thay rat nhiu chuc thay co nhieu thanh cong hihi

    Trả lờiXóa
  4. hay wa' là hay nhưng con một vài chỗ chua chính xác voi bai thay giang tren lop

    Trả lờiXóa
  5. neu so sanh cac bo phan cua thu an thit va thu an co thi em nghi se de hieu hon

    Trả lờiXóa
  6. thay giup em tra loi cau hoi
    khi lao dong nang mach mau dan ra va mo hoi tiet ra nhieu co tac dung gi?

    em cam on thay

    Trả lờiXóa
  7. xcam on rat nhieu bai rat hay

    Trả lờiXóa
  8. cho chau hoi tai sao trong tui tieu hoa, thuc an sau khi tieu hoa ngoai bao lai tiep tuc tieu hoa noi bao

    Trả lờiXóa
  9. 1. Vì sao trong dạ dày gà vịt thường có hạt sỏi?
    2. Nêu các tuyến tiêu hóa của người?Những người bị bệnh đau dạ dày thường có hiện tượng ợ chua? Giải thích? Biện pháp phòng, trừ bệnh đau dạ dày?

    Trả lờiXóa
  10. cam on bai giang cua thay .bai thay rat hay.chuc thay thanh cong trong su nghiep trong nguoi

    Trả lờiXóa
  11. cam on thay nhung em thay bai nay ko day du cho lam , nhu dac diem thich nghi cua tung loai .....
    mong bai sau thay lam day du hon !!!!!!!
    a quen chua hoi ?hihi thay bn tuoi vay ??hihi

    Trả lờiXóa
  12. thay giup em voi nhan xet va giai thjk tai sao cac ket qua do mot so chi tieu sinh li o nguoi lai thay doi khi hoat dong va sau khi duoc nghi ngoi mot thoi gian tra loi nhanh dum e voi thayyyyyy !!!!!!!!!!!!!!! hk thoi thi em dai mon sinh hk nay lun

    Trả lờiXóa
  13. Sao câu này lại hỏi trong bài này!
    trả lời:
    Khi bình thường thì nhu cầu năng lượng ít nên cơ thể hoạt động bình thường, các chỉ tiêu sinh lý cũng ở trạng thái bình thường như nhịp tim, huyết áp, thân nhiệt...
    Nhưng khi hoạt động mạnh, nhiều, nhu cầu năng lượng tăng đòi hỏi quá trình trao đổi và chuyển hóa vật chất diễn ra nhanh hơn nên các chỉ tiêu sinh lí cũng sẽ thay đổi do cơ thể hoạt động nhiều.

    Em hiểu như thế và cứ làm theo ý mình nhé. Chúc thành công!

    Trả lờiXóa
  14. cảm ơn rất nhiều về bài này rất hay

    Trả lờiXóa
  15. Thầy cho em hỏi: tại sao ruột của động vật ăn thịt lại ngắn hơn ruột của động vật ăn cỏ? Cám ơn thầy trước!

    Trả lờiXóa
  16. Thầy cho em hỏi: tại sao ruột động vật ăn thịt ngắn hơn động vật ăn cỏ. Thanks thầy nha

    Trả lờiXóa
  17. Tai sao thu an thuc vat thuong phai an so luong thuc an rat lon?

    Trả lờiXóa
  18. woa thay wa la xuat sac
    chuc thay luon thah cong

    Trả lờiXóa
  19. Ruột non của động vật ăn cỏ dài hơn vì thức ăn thực vật khó tiêu hóa hơn. Ruột dài để kéo dài thời gian tiêu hóa cỏ

    Trả lờiXóa
  20. thay oi thay giup em tra loi cau hoi nay voi: neu su giong nhau va khac nhau giua trao doi chat giua co the voi moi truong va chuyen hoa vat chat va nang luong trong te bao.Em cam on thay nhieu!

    Trả lờiXóa
  21. cung co the la do chung to lon nen hd ton nhiu nl ->can nhiu dinh duong nhung thuc an chung an co it dinh duong nen fai an nhiu thoi

    Trả lờiXóa
  22. thay oi mai em kiem tra oy. ma gjo dang mu tich thay oi. cuu em voi thay oi.huhuhuhuhu

    Trả lờiXóa
  23. thầy ơi: sự khác nhau cơ bản về cấu tạo ống tiêu hoá và quá trình tiêu hoá thức ăn của thú ăn thịt và thú ăn thực vật là j ạk

    Trả lờiXóa
  24. Em chào thầy :)
    Rất cảm ơn thầy vì bài giảng. Thầy có thể giúp em lập bảng so sánh quá trình tiêu hóa giữa 3 nhóm động vật ăn thực vật được không ạ?
    Em cảm ơn thầy trước ạ!

    Trả lờiXóa
  25. thầy oi giúp em câu nay với. hãy nêu sự tiến hóa của hệ tiêu hóa ở đông vật

    Trả lờiXóa