Thứ Ba, ngày 30 tháng 6 năm 2009

BÀI 29-30

BÀI 29-30: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI
I. HÌNH THÀNH LOÀI KHÁC KHU VỰC ĐỊA LÝ :
1. Vai trò của cách li địa lý trong việc hình thành loài mới
- Các trở ngại về mặt địa lí (núi, biển, sông) làm nhiều quần thể sống cách biệt về mặt địa lí khác nhau nên CLTN và các nhân tố tiến hóa khác dễ dàng làm thay đổi cấu trúc di truyền của các quần thể theo những hướng khác nhau.
- Khi sự sai khác về cấu trúc di truyền giữa các quần thể đến một lúc nào đó xuất hiện sự cách li sinh sản  hình thành loài mới (thường xảy ra ở động vật).
- Ví dụ sự hình thành loài mới do cách li bởi các quần đảo rất dễ nậhn thấy, Vì giữa các đảo có sự cách li tương đối, các sinh vật giữa các đảo ít trao đổi vốn gen cho nhau. Khi 1 nhóm sinh vật tiên phong di cư tới đảo mới thì điều kiện sống mới, sự cách li tương đối về mặt địa lí dễ biến quần thể nhập cư thành loài mới.
2. Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng con đường địa lí (thí nghiệm của Dodd)
- * Thí nghiệm: chia quần thể ruồi giấm ra nhiều quần thể nhỏ và nuôi trong môi trường nhân tạo khác nhau trong những lọ qua nhiều thế hệ (một số được nuôi bằng môi trường tinh bột, một số khác bằng môi trường có đường mantôzơ)
- * Kết quả: từ 1 quần thể ban đầu  2 quần thể thích nghi với việc tiêu hóa tinh bột và đường mantôzơ. Cho 2 loài ruồi này sống chung và nhận thấy sự cách li địa lí và khác biệt về điều kiện môi trường sống làm xuất hiện sự cách li về tập tính giao phối  cách li SS giữa 2 quần thể ruồi.
- * Tóm lại: CLTN chỉ giúp hình thành nên những tính trạng thích nghi, cách li SS là sản phẩm phụ của quá trình tiến hóa. Tuy nhiên cách li SS lại trực tiếp quyết định sự phân hóa của quần thể thành loài mới.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Giải thích vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới
2. Tại sao quần đảo lại được xem là phòng thí nghiệm nghiên cứu quá trình hình thành loài mới?
3. Tại sao cách li địa lí lại là cơ chế chủ yếu dẫn đến hình thành loài mới ở động vật?
4. Tại sao trên đất liền quá trình hình thành loài mới lại không diễn ra nhanh như trên các đảo?
II. HÌNH THÀNH LOÀI CÙNG KHU VỰC ĐỊA LÍ:
1. Hình thành loài bằng cách li tập tính và cách li sinh thái:
+ Hình thành loài bằng cách li tập tính:
- Trong cùng 1 vùng phân bố có sự cách li về tập tính giao phối giữa các quần thể  loài mới.
+ Hình thành loài bằng cách li sinh thái:
- Do có sự cách li nơi ở giữa các quần thể trong cùng 1 vùng phân bố địa lí cũng có thể dẫn đến hình thành loài mới.
2. Hình thành loài nhờ cơ chế tự đa bội:
- Hiện tượng tự đa bội có thể nhanh chóng hình thành loài mới từ 1 loài ban đầu mà không cần cách li địa lí. Tự đa bội thường xảy ra ở thực vật: trong giảm phân vì 1 lí do nào đó các cặp NST không phân li  giao tử 2n.
- Giao tử 2n x giao tử 2n  hợp tử 4n.
- Cây 4n tự thụ phấn  loài mới.
- Cây 4n x cây 2n  cây 3n (bất thụ).
- Quần thể 4n cách li sinh sản với quần thể 2n.
3. Hình thành loài nhờ cơ chế lai xa và đa bội hóa:
- Hình thành loài mới trong cùng 1 khu vực địa lí do sai khác NST  cách li SS  loài mới
- Cơ thể lai khác loài thường bất thụ, đa bội hóa cơ thể lai khác loài để có cơ thể lai chứa 2 bộ NST của bố mẹ, quá trình giảm phân bình thường và trở nên hữu thụ  loài mới. Loài mới đa bội cách li sinh sản với bố mẹ.
- Lai xa và đa bội hóa tạo nên loài mới thường xảy ra ở thực vật (vì ở thực vật có khả năng tự thụ phấn, sinh sản sinh dưỡng), ít xảy ra ờ động vật vì:
- Hệ thần kinh của động vật phát triển.
- Cách li sinh sản giữa 2 loài rất phức tạp.
- Đa bội hóa thường gây nên rối loạn về giới tính.


CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Giải thích cơ chế hình thành loài mời bằng con đường đa bội hóa?
2. Từ một loài sinh vật, không có sự cách li về mặt địa lí có thể hình thành nên các loài khác nhau được không? Giải thích
3. Tại sao lại phải bảo vệ sự đa dạng sinh học của các loài cây hoang dại cũng như các giống cây trồng nguyên thủy?
4. Với kiến thức đã học, hãy cho biết trong tương lai loài người hiện nay (Homo sapiens) có thể tiến hóa thành loài khác được không? Giải thích

6 nhận xét:

  1. cam' on thay . noi' loi cam on thi duoc con nhan xet thi em ko dam vi la hoc sinh thi dau co biet gi dau ma nhan xet lo noi bay ba thi met lam . du sao cung cam on thay .

    Trả lờiXóa
  2. bai lam em cam thay sao sao day' nhung du sao cung cam on t nha

    Trả lờiXóa
  3. phan bai tap sao ko co dap an vay thay

    Trả lờiXóa
  4. phan cau hoi va bai tap thay nen goi y de tui em hieu va hoc tot hon do thay

    Trả lờiXóa
  5. thay oi sao khong co dap an vay tui em dau co gioi lam dau ma tra loi het so cau hoi do.

    Trả lờiXóa