Thứ Tư, ngày 03 tháng 2 năm 2016

Bài 32. Nguồn gốc sự sống

Xét về toàn bộ quá trình tiến hóa, sự sống trên Trái Đất đã trải qua các giai đoạn sau:
-       Tiến hóa hóa học: sự hình thành và tiến hóa của các hợp chất hữu cơ
-       Tiến hóa tiền sinh học: sự hình thành và tiến hóa của các tế bào sơ khai
-       Tiến hóa sinh học: sự tiến hóa của các loài sinh vật trên Trái Đất cho đến ngày nay.
I.      TIẾN HÓA HÓA HỌC
  1. Hình thành các chất hữu cơ đơn giản từ các chất vô cơ:
-           Theo ông Oparin (Nga) và Haldane (Anh) đã độc lập nhau cùng đưa ra giả thuyết cho rằng các hợp chất hữu cơ đơn giản đầu tiên trên trái đất có thể được xuất hiện bằng con đường hóa tổng hợp từ các chất vô cơ nhờ nguồn năng lượng là sấm sét, tia tử ngoại, núi lửa: Bầu khí quyển nguyên thuỷ không có oxi, dưới tác dụng của nguồn năng lượng tự nhiên (tia chớp, tia tử ngoại, núi lửa …) 1 số các chất vô cơ kết hợp tạo nên chất hữu cơ đơn giản: a. amin, nucleotit, đường đơn, a. xit béo … Các đơn phân kết hợp với nhau tạo thành các đại phân tử.
-            Ông Miller và Uray đã làm thí nghiệm kiểm chứng: Tạo ra môi trường có thành phần hóa học giống khí quyển của trái đất nguyên thủy trong bình thuỷ tinh. Hỗn hợp khí CH4, NH3, H2 và hơi nước được đặt trong điều kiện phóng điện liên tục suốt 1 tuần lễ. Kết quả các ông đã thu được 1 số chất hữu cơ đơn giản trong đó có các a. amin. Các chất hữu cơ được hình thành trong điều kiện hoá học của bầu khí quyển nguyên thuỷ ngày càng phức tạp dần CH à CHO à CHON
  1. Quá trình trùng phân tạo nên các đại phân tử hữu cơ:
-            Để chứng minh các đơn phân như axit amin có thể kết hợp với nhau tạo nên các chuỗi polipeptit đơn giản trong điều kiện trái đất nguyên thuỷ, ông Fox và các cộng sự vào năm 1950 đã tiến hành thí nghiệm đun nóng hỗn hợp các axit amin khô ở nhiệt độ từ 150à 180oC và đã tạo ra được các chuỗi peptit ngắn (gọi là prôtêin nhiệt).
à Kết luận: Các đơn phân tử kết hợp với nhau tạo thành các đại phân tử.
  1. Sự xuất hiện cơ chế tự nhân đôi:
    1. ADN có trước hay ARN có trước ?
-           Một số bằng chứng đã chứng minh ARN có thể tự nhân đôi không cần enzim nên ARN tiến hóa trước ADN.
-           ARN có khả năng tự nhân đôi, CLTN sẽ chọn các phân tử ARN có khả năng tự sao tốt, có hoạt tính enzim tốt làm vật liệu di truyền. Từ ARN à ADN.
    1. Hình thành cơ chế dịch mã:
-           ARN là khuôn để các axit amin liên kết nhau tạo thành chuỗi polipeptit và chúng được bao bọc bởi màng bán thấm cách li với môi trường ngoài.
II.    TIẾN HÓA TIỀN SINH HỌC:
-           Các đại phân tử: lipit, protit, a. nucleic … xuất hiện trong nước và tập trung cùng nhau thì các phân tử lipit do đặc tính kị nước sẽ lập tức hình thành nên lớp màng bao bọc lấy tập hợp các đại phân tử hữu cơ tạo nên các giọt nhỏ li ti khác nhau. Các giọt này chịu sự tác động của CLTN sẽ tiến hóa dần tạo nên các tế bào sơ khai (protobiont).
-           Các protobiont nào có được tập hợp các phân tử giúp chúng có khả năng trao đổi chất và năng lượng với bên ngoài, có khả năng phân chia và duy trì thành phần hóa học thích hợp thì được giữ lại và nhân rộng.
-           Bằng thực nghiệm các nhà khoa học cũng đã tạo được các giọt gọi là lipôxôm khi cho lipit vào trong nước cùng với một số các chất hữu cơ khác nhau. Lipit đã tạo nên lớp màng bao lấy các hợp chất hữu cơ khác và một số li-pô-xôm cũng đã biểu hiện một số đặc tính sơ khai của sự sống như phân đôi, trao đổi chất với môi trường bên ngoài. Ngoài ra các nhà khoa học cũng tạo được các giọt côaxecva có khả năng tăng kích thước và duy trì cấu trúc ổn định trong dung dịch.
-           Sau khi các tế bào nguyên thuỷ được hình thành thì quá trinh tiến hoá sinh học tiếp diễn, dưới tác động của các nhân tố tiến hoá đã tạo ra các loài sinh vật như ngày nay. Tế bào nhân sơ (cách đây 3,5 tỉ năm), đơn bào nhân thực (1,5 – 1,7 tỉ năm), đa bào nhân thực (670 triệu năm)

CÂU HỎI THAM KHẢO:
Câu 1.    Trong điều kiện hiện nay của Trái Đất, các hợp chất hữu cơ được hình thành bằng con đường nào?
-           Các chất hữu cơ chủ yếu được tạo thành bằng con đường hữu cơ trong cơ thể sống, nghĩa là do cơ thể của các sinh vật tổng hợp nên bằng con đường đồng hóa chứ không thể bằng con đường vô cơ ngoài tự nhiên được.
Câu 2.    Vì sao hiện nay các cơ thể sống không có khả năng hình thành bằng con đường vô cơ?
-           Vì nếu có một tác nhân nào đó tạo thành các chất hữu cơ bên ngoài tự nhiên thì ngay lập tức các chất hữu cơ này sẽ bị ôxi hóa hoặc bị các sinh vật khác phân hủy và như vậy không thể tiếp tục tiến hóa được.
Câu 3.    Nêu vai trò của lipit trong quá trình tiến hoá tạo nên lớp màng bán thấm.
Màng lipit có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành sự sống vì nhờ có màng mà các tập họp của các hợp chất hữu cơ khác nhau bên trong màng được cách li với thế giới bên ngoài. Những tập họp nào có được thành phần hoá học đặc biệt giúp chúng có khả năng nhân đôi (sinh sản) và lớn lên (sinh trưởng) thì tập hợp đó được CLTN duy trì.
Câu 4.    Giải thích CLTN giúp hình thành nên các tế bào sơ khai như thế nào.

Tập hợp các đại phân tử trong các tế bào sơ khai (giọt côaxecva) có thể rất khác nhau. Những tế bào sơ khai nào có được tập hợp các đại phân tử giúp chúng có khả năng sinh trưởng, trao đổi chất, nhân đôi tốt hơn thì sẽ được CLTN duy trì, ngược lại sẽ bị CLTN đào thải.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét