Thứ Năm, ngày 04 tháng 2 năm 2016

BÀI 44: Sinh sản vô tính ở động vật

 PHẦN I - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý
I.       SINH SẢN VÔ TÍNH LÀ GÌ?
-        Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới giống hệt mình, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng
-        Sinh sản vô tính chủ yếu dựa trên cơ sở phân bào nguyên nhiễm để tạo ra các cá thể mới. Các cá thể mới giống nhau và giống cá thể gốc.
II.     CÁC HÌNH THỨC SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
1.     Phân đôi
-        Xảy ra ở động vật đơn bào và giun dẹp
2.     Nảy chồi
-        Xảy ra ở bọt biển và ruộng khoang
3.     Phân mảnh
-        Xảy ra ở bọt biển, giun dẹp
4.     Trinh sinh
-        Là hình thức sinh sản, trong đó, tế bào trứng không thụ tinh phát triển thành cá thể mới có bộ NST đơn bội
-        Trinh sinh thường gặp ở các loài chân đốt như: ong, kiến, rệp. Một vài loài cá, lưỡng cư, bò sát cũng có hiện tượng trinh sinh.
So sánh các hình thức sinh sản vô tính ở động vật

Phân đôi
Nảy chồi
Phân mảnh
Trinh sản
Khác nhau
Dựa trên sự phân chia đơn giản của tế bào chất và nhân
Dựa trên sự nguyên phân nhiều lần, tạo thành chồi con trên cơ thể mẹ à cá thể mới
Từ những mãnh vụn của cơ thể, qua nguyên phân tạo ra cơ thể mới
Trứng không thụ tinh (n) nguyên phân nhiều lần à cá thể mới
Giống nhau
-   Không có sự kết hợp giữa tinh trùng và trứng. Từ một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới có bộ NST giống cá thể mẹ.
-   Các hình thức sinh sản vô tính đều dựa trên nguyên phân để tạo ra thế hệ mới
III.   ỨNG DỤNG
1.     Nuôi mô sống
-        Là tách mô từ cơ thể động vật, nuôi trong môi trường có đủ chất dinh dưỡng, vô trùng và nhiệt độ thích hợp giúp cho mô đó tồn tại và phát triển.
-        Ứng dụng: nuôi cấy da người để chữa cho các bệnh nhân bị bỏng da.
2.     Nhân bản vô tính
-        Là chuyển một tế bào xôma vào một tế bào trứng đã lấy mất nhân, rồi kích thích tế bào đó phát triển thành một phôi. Phôi này tiếp tục phát triển thành một cơ thể mới.
Ví dụ: cừu Dolly, một số loài động vật như chuột, lợn, bò chó…


PHẦN II - HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI

Câu.1    So sánh sinh sản vô tính ở thực vật và động vật?
TRẢ LỜI:
Giống nhau:
-        Không có sự kết hợp giữa giao tử đực và giao tử cái
-        Tạo ra cơ thể mới bằng hình thức nguyên phân
Khác nhau:
-        Thực vật: sinh sản bằng bào tử và sinh sản sinh dưỡng
-        Động vật: phân đôi, nẩy chồi, phân mảnh và trinh sản
Câu.2    Khi điều kiện sống thay đổi đột ngột có thể làm cho hàng loạt cá thể động vật sinh sản vô tính bị chết, tại sao?
TRẢ LỜI:
-        Do các cơ thể giống hệt nhau về kiểu gen, nên động vật chỉ thích nghi tốt với điều kiện môi trường ổn định. Khi điều kiện môi trường thay đổi theo hướng bất lợi cho kiểu gen đó thì toàn bộ các cá thể trong quần thể sẽ chết hết.
Câu.3    Hiện tượng thằn lằn đứt đuôi, tôm, cua có chân và càng bị gãy tái sinh được chân và càng mới, có phải là sinh sản vô tính không? Vì sao? Phân biệt sinh sản vô tính và tái sinh ở các loài động vật.
TRẢ LỜI:
-        Hiện tượng thằn lằn đứt đuôi; tôm, cua có chân và càng bị gãy tái sinh được chân và càng mới không phải là sinh sản vô tính vì nó chỉ tái sinh một phần của cơ thể chứ không hình thành cơ thể mới.
-        Sinh sản vô tính tạo ra cơ thể mới mà không cần thụ tinh .
-        Tái sinh chỉ là tái tạo cơ quan, bộ phận bị mất, không tạo được cơ thể mới.
Câu.4    Phân biệt sinh sản vô tính và tái sinh các bộ phận cơ thể.
TRẢ LỜI:
-        Sinh sản vô tính tạo ra cá thể mới mà không cần thụ tinh
-        Tái sinh chỉ tái tạo lại cơ quan, bộ phận bị mất, không tạo được cơ thể mới. Ví dụ: hiện tượng thằn lằn mọc đuôi mới hoặc con sao biển tái sinh các cánh mới khi bị đứt
Câu.5    Vì sao các cơ thể con sinh ra từ sinh sản vô tính giống hệt cơ thể mẹ?
TRẢ LỜI:
-        Sinh sản vô tính, cơ thể con hình thành là do tế bào mẹ nguyên phân. Cơ thể mẹ tách thành 2 hay nhiều phần, mỗi phần hình thành nên mỗi cơ thể. Cơ thể con có bộ gen giống mẹ nên giống hệt cơ thể mẹ.
Câu.6    Cho biết những ưu điểm và hạn chế của sinh sản vô tính.
TRẢ LỜI:
* Ưu điểm cuả sinh sản vô tính:
-          Cá thể đơn lẻ vẫn có khả năng tạo ra con cháu, nên có lợi trong trường hợp mật độ thấp.
-          Tạo ra hàng loạt cá thể con giống nhau và giống với mẹ về mặt di truyền.
-          Tạo ra các cá thể thích nghi tốt với môi trường ổn định, ít biến đổi, vì vậy quần thể phát triển nhanh.
* Hạn chế của sinh sản vô tính:

-         Tạo ra hàng loạt cá thể con giống nhau về mặt di truyền. Vì vậy, khi môi trường thay đổi có thể chết hàng loạt, thậm chí tiêu diệt cả quần thể.

12 nhận xét:

  1. ua sao may cai nay choi gi do ko co cau hoi a

    Trả lờiXóa
  2. cho em hoi sinh san huu tinh o thuc vat: hien tuong tu thu phan: bo gen bo me co giong het nhau ko a

    Trả lờiXóa
  3. Trả lời
    1. rân thầy ko trả lời mấy con hỏi in nghiêng trong sgk :(:(

      Xóa
  4. dung nhung hoi ngan, co le van thieu

    Trả lờiXóa
  5. cam on thay rat nhieu chuc thay manh khoe, vui ve

    Trả lờiXóa
  6. Em cảm ơn thầy nhiều,cực nhiều, rất nhiều, cực kì nhiều, vô cùng nhiều, rất rất nhiều, nhiều kinh khủng nha thầy

    Trả lờiXóa
  7. thầy cho em hỏi trinh sản là gì vậy a

    Trả lờiXóa