Thứ Tư, ngày 03 tháng 2 năm 2016

Bài 44. Chu trình sinh địa hóa và sinh quyển

I.     TRAO ĐỔI VẬT CHẤT QUA CHU TRÌNH SINH ĐỊA HOÁ:
-         Chu trình sinh địa hoá là chu trình trao đổi các chất vô cơ trong tự nhiên, theo đường từ môi trường ngoài truyền vào cơ thể sinh vật, qua các bậc dinh dưỡng; rồi từ cơ thể sinh vật truyền trở lại môi trường.
-         Chu trình sinh địa hoá duy trì sự cân bằng vật chất trong sinh quyển.
II.     MỘT SỐ CHU TRÌNH SINH ĐỊA HOÁ:
1.     Chu trình carbon:
-         Carbon là nguyên tố cần thiết cho mọi sinh vật sống.
-         Carbon trong sinh quyển tồn tại ở dạng khí CO2 và carbonat trong đá vôi.
-         Một phần C không trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn mà lắng đọng trong môi trường đất, môi trường nước như: than đá, dầu hoả …
-        Hiện nay do các hoạt động của con người, cùng với việc chặt phá rừng đã làm cho nồng độ CO2 trong khí quyển tăng lên. Đó là một trong những nguyên nhân gây Hiệu ứng nhà kính, làm cho trái đất nóng lên và gây thêm nhiều thiên tai.
2.     Chu trình nitơ:
-         N chiếm 79 % thể tích khí quyển và là 1 khí trơ.
-         Thực vật hấp thụ N dưới dạng muối NH4 + (amôn), NO3 - (nitrat), NO2 - (nitrit).
-        Các muối trên được hình thành trong tự nhiên bằng con đường vật lí, hóa học và sinh học
3.     Chu trình nước:
-        Nước là thành phần không thể thiếu của cơ thể và chiếm phần lớn khối lượng của cơ thể sinh vật.
-        Giữa cơ thể và môi trường luôn xảy ra quá trình trao đổi nước.
III.     SINH QUYỂN
-        Sinh quyển là một hệ sinh thái khổng lồ, bao gồm toàn bộ các sinh vật sống trong địa quyển, thủy quyển và khí quyển của Trái Đất
-        Sinh quyển dày khoảng 20km, bao gồm các lớp đất dày khoảng vài chục mét, lớp không khí cao 6-7km và lớp nước đại dương sâu tới 10-11km
-        Sinh quyển được chia thành nhiều vùng sinh thái khác nhau, tùy theo các đặc điểm địa lí, khí hậu và sinh vật sống trên đó. Mỗi vùng là một khu sinh học (biom) lớn. Các khu sinh học được phân thành khu trên cạn, nước ngọt và khu sinh học biển. Ví dụ về các khu sinh học trên cạn của Việt Nam: các khu rừng bảo vệ và Vườn Quốc gia như Vườn Quốc gia Cúc Phương, Tam Đảo, Nam Cát Tiên,.. Khu sinh học dưới nước: Khu bảo vệ Hòn Mun, Khánh Hòa.

CÂU HỎI THAM KHẢO:
Câu 1.    Trình bày khái quát thế nào là chu trình sinh địa hoá trên Trái Đất
-        Chu trình sinh địa hoá là chu trình trao đổi các chất vô cơ trong tự nhiên, theo đường từ môi trường ngoài truyền vào cơ thể sinh vật, qua các bậc dinh dưỡng; rồi từ cơ thể sinh vật truyền trở lại môi trường. Một phần vật chất của chu trình sinh địa hóa không tham gia vào chu trình mà lắng đọng lại trong môi trường.
-         Chu trình sinh địa hoá duy trì sự cân bằng vật chất trong sinh quyển.
-        Trong nội bộ quần xã, sinh vật sản xuất qua quá trình quang hợp nên các chất hữu cơ từ các chất vô cơ của môi trường. Sự trao đổi vật chất trong quần xã được thực hiện thông qua các chuỗi và lưới thức ăn. Khi sinh vật chết đi, xác của chúng sẽ lại được phân hủy thành các chất vô cơ.
Câu 2.    Trong mỗi chu trình sinh địa hoá có một phần vật chất trao đổi và tuần hoàn, một phần khác trở thành nguồn dự trữ hoặc không còn tuần hoàn trong chu trình. Hãy phân biệt 2 phần đó và lấy ví dụ minh hoạ.
Chu trình nitơ:
-        Nitơ tuần hoàn trong tự nhiên: phần chính của chu trình Nitơ là các sinh vật phân giải, các sinh vật này biến prôtêin trong xác sinh vật thành các hợp chất đạm amôni, nitrit, nitrat. Một số vi khuẩn sống cộng sinh với rễ cây họ đậu có khả năng cố định nitơ phân tử N2 trong không khí thành các dạng mà rễ thực vật hấp thụ được. Trong khí quyển các hiện tượng sấm, chớp cũng có thể cố định một lượng nitơ trong không khí thành đạm.
-        Thực vật hấp thu các dạng đạm trên để cấu tạo nên các chất sống trong cơ thể. Trong quần xã sinh vật nitơ được chuyển từ sinh vật này sang sinh vật khác thông qua chuỗi và lưới thức ăn. Khi các sinh vật chết đi, nitơ lại được phân giải trả về môi trường. Một phần trong số đó được các vi khuẩn phản nitrát phân giải tiếp và trả vào không khí.
-        Một phần hợp chất nitơ không trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn kín mà lắng đọng trong các trầm tích sâu của môi trường đất, nước.
Chu trình cacbon:
-        Cacbon trong sinh quyển tồn tại chủ yếu dưới dạng khí cacbonic trong khí quyển và cacbonat trong đá vôi. Quá trình quang hợp của thực vật sử dụng cacbônic trong không khí để tổng hợp thành các chất hữu cơ chứa cacbon. Các hợp chất hữu cơ trong quần xã sinh vật được trao đổi thông qua chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
-        Hô hấp của các sinh vậtchuyển hóa các hợp chất hữu cơ trở về dạng cacbônic và thải ra môi trường. Các hoạt động công nghiệp đốt cháy nguyên liệu hóa thạch như dầu mỏ, than đá.. cũng đã thải vào bầu không khí một lượng lớn cacbônic

-        Một phần hợp chất cacbon không trao đổi liên tục theo vòng tuần hoàn kín mà lắng đọng trong môi trường đất, nước như than đá, dầu lửa,..

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét