Thứ Năm, ngày 04 tháng 2 năm 2016

BÀI 46: Cơ chế điều hòa sinh sản

 PHẦN I - MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý
  1. CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH TINH VÀ SINH TRỨNG
1.     Cơ chế điều hòa sinh tinh
-        Các hocmon kích thích sinh tinh trùng là hocmon FSH, LH của tuyến yên và testosteron của tinh hoàn. Vùng dưới đồi tiết ra yếu tố giải phóng GnRH điều hòa tuyến yên tiết FSH và LH.
-        FSH kích thích ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
-        LH kích thích tế bào kẽ trong tinh hoàn sản xuất ra testosteron
-        Testosteron kích thích phát triển ống sinh tinh và sản sinh tinh trùng
-        Khi nồng độ testosteron trong máu tăng cao gây ức chế ngược lên tuyến yên và vùng dưới đồi, làm 2 bộ phận này giảm tiết GnRH, FSH và LH dẫn đến tế bào kẽ giảm tiết testosteron. Nồng độ testosteron giảm không gây ức chế lên vùng dưới đồi và tuyến yên nữa, nên 2 bộ phận này lại tăng tiết hocmon.
2.     Cơ chế điều hòa sinh trứng
-        Các hocmon tham gia điều hòa sản sinh trứng là FSH và LH của tuyến yên. Vùng dưới đồi tiết ra yếu tố giải phóng GnRH điều hòa tuyến yên tiết FSH  và LH. Ba loại hocmon đó ảnh hưởng đến quá trình phát triển, chín và rụng trứng:
+       FSH kích thích phát triển nang trứng
+       LH kích thích nang trứng chín và rụng trứng, hình thành và duy trì hoạt động của thể vàng. Thể vàng tiết ra hocmon progestrogen và estrogen. Hai hocmon này kích thích niêm mạc dạ con phát triển, dày lên chuẩn bị cho hợp tử làm tổ, đồng thời ức chế vùng dưới đồi và tuyến yên tiết GnRH, FSH và LH
  1. ẢNH HƯỞNG CỦA THẦN KINH VÀ MÔI TRƯỜNG SỐNG ĐẾN QUÁ TRÌNH SINH TINH VÀ SINH TRỨNG
-        Căng thẳng thần kinh
-        Mùi của con đực
-        Chế độ dinh dưỡng
-        Các chất kích thích, chất gây nghiện


PHẦN II - HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu.1    Phụ nữ uống thuốc tránh thai (chứa progestrogen hoặc progestrogen + estrogen) có thể tránh được mang thai, tại sao?
TRẢ LỜI:
-        Khi uống thuốc tránh thai hằng ngày, nồng độ các hocmôn prôgestêron và ơstrôgen nhân tạo trong máu cao ức chế lên tuyến yên và vùng dưới đồi, làm vùng dưới đồi giảm tiết GnRH, tuyến yên giảm tiết FSH và LH. Do nồng độ các hocmôn GnRH, FSH, LH giảm nên trứng không chín và không rụng, giúp tránh được mang thai
Câu.2    Rối loạn sản xuất FSH, LH, ơstrôgen và prôgestêrôn có ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh không? Tại sao?
TRẢ LỜI:
-        FSH kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng, LH kích thích tế bào kẽ (tế bào Leydig) sản xuất ra testostêrôn. Testostêrôn kích thích ống sinh tinh phát triển và sản sinh tinh trùng. Vì vậy, tăng hay giảm sàn xuất hoocmôn FSH, LH sẽ làm thay đổi nồng độ testostêrôn và làm ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh trùng.
Câu.3    Rối loạn sản xuất FSH, LH, ơstrôgen và prôgestêrôn có ảnh hưởng đến quá trình sinh trứng không? Tại sao?
TRẢ LỜI:
-        FSH và LH của tuyến yên kích thích phát triển nang trứng, làm cho trứng chín và rụng. Quá trình sản xuất hoocmon FSH, LH rối loạn làm ảnh hưởng đến quá trình chín và rụng trứng.
-        Nồng độ prôgestêron và ơstrôngen  điều hòa ngược để sản xuất FSH và LH của tuyến yên. Nên khi sản xuất prôgestêron và ơstrôngen  bị rối loạn sẽ ảnh hưởng đến quá trình sinh trứng.
Câu.4    Cho biết những hoocmôn nào tham gia vào quá điều hoà sinh tinh, vai trò của chúng như thế nào?
TRẢ LỜI:
-        Các hoocmôn tham gia điều hoà sinh tinh là FSH, LH của tuyến yên, GnRH của vùng dưới đồi và testostêrôn của tinh hoàn.
-        FSH: kích thích ống sinh tinh sản sinh tinh trùng
-        LH: kích thích tế bào kẽ (tế bào Leydig) sản xuất ra testostêron
-        Testostêrôn kích thích phát triển ống sinh tinh và sản sinh tinh trùng.
-        GnRH: kích thích tuyến yên tiết FSH và LH
Câu.5    Cho biết những hoocmôn nào tham gia vào quá điều hoà sinh trứng, vai trò của chúng như thế nào?
TRẢ LỜI:
-        Các hoocmôn tham gia điều hoà sinh tinh là FSH, LH của tuyến yên, GnRH của vùng dưới đồi cùng với ơstrôgen và prôgestêrôn của nang trứng và thể vàng.
-        FSH: kích thích phát triển nang trứng
-        LH: kích thích nang trứng chín và rụng trứng, hình thành và duy trì hoạt động của thể vàng. Thể vàng tiết ra prôgestêrôn và ơstrôgen kích thích niêm mạc dạ con phát triển (dày lên) chuẩn bị cho hợp tử làm tổ, đồng thời ức chế vùng dưới đồi và tuyến yên, gây giảm tiết GnRH, FSH và LH
-        GnRH: kích thích tuyến yên tiết FSH và LH
Câu.6    Ngoài yếu tố hoocmôn, những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh và sinh trứng?
TRẢ LỜI:
-        Ngoài các yếu tố hoocmôn, quá trình sinh tinh và sinh trứng còn bị ảnh hưởng bởi nhân tố thần kinh và các nhân tố môi trường.
-        Không nên sử dụng thuốc lá, ma tuý, tránh lạm dụng rượu bia, các chất kích thích khác…
Câu.7        Hãy giải thích tại sao trong suốt thời kì mang thai ở người sẽ không thể xảy ra hiện tượng kinh nguyệt.
TRẢ LỜI:
-  Sau khi rụng trứng, phần còn lại của nang trứng biến thành thể vàng tiết progesteron, cùng với ostrogen sẽ tác động đến niêm mạc dạ con, làm niêm mạc dày lên, tích đầy máu (có mạng lưới mao mạch dày đặc) để chuẩn bị cho sự làm tổ của phôi trong dạ con.
-  Nếu trứng không được thụ tinh (không có hợp tử, không có phôi), thể hoàng thoái hóa đi à không còn progesteron à niêm mạc tróc ra à chảy máu : hiện tượng kinh nghuyệt.

-  Trong quá trình mang thai (trứng đã thụ tinh) à hợp tử phát triển thành phôi bám vào niêm mạc dạ con hình thành nhau thai (để nuôi phôi). Nhau thai tiết HCG (hoocmon kích dục nhau thai ) có tác dụng duy trì thể vàng à tiếp tục tiết progesteron à niêm mạc không bị tróc à không xảy ra hiện tượng kinh nguyệt. 

7 nhận xét:

  1. hi.nhin thay dep dai wa ha

    Trả lờiXóa
  2. e cám ơn thầy e tìm đúng câu hỏi kia, hay quá(e ở Hà Nội ko phải học sinh của thầy đâu^^)

    Trả lờiXóa
  3. Bai giang bam sat voi ctr sgk wa...

    Trả lờiXóa
  4. tuyet wa thay oi e cam on yhay nhieu nha

    Trả lờiXóa
  5. thầy có dạy kèm trên mạng k ạk

    Trả lờiXóa
  6. Mời bạn cùng tham gia: http://zuni.vn/chi-tiet-khoa-hoc/tong-quan-chuong-trinh/1290/1086/3518#zn-video-content

    Trả lờiXóa